نوجوانی دوره‌ای است که تغییرات زیادی در مدت زمانی نسبتاً کوتاه اتفاق می‌افتند؛ بدن تغییر می‌کند، هورمون‌ها بر خلق و هیجان اثر می‌گذارند، نگاه فرد به خودش و دیگران متفاوت می‌شود و نیاز به استقلال بیشتر می‌شود. در همین دوره، فشارهای تحصیلی، روابط با همسالان، تصویر بدنی، شبکه‌های اجتماعی، نگرانی درباره آینده و فاصله‌گرفتن تدریجی از نقش‌های کودکی می‌توانند تجربه نوجوان را پیچیده‌تر کنند. بخشی از نوسانات خلقی، حساسیت بیشتر، نیاز به خلوت یا مخالفت با والدین می‌تواند با روند طبیعی رشد مرتبط باشد. اما زمانی که این تغییرات شدید، مداوم یا همراه با افت محسوس در عملکرد تحصیلی، روابط، خواب، انگیزه یا رفتارهای روزمره باشند، لازم است دقیق‌تر بررسی شوند. دشواری اصلی اینجاست که گاهی نشانه‌های اضطراب، افسردگی یا مشکلات هیجانی در نوجوانی با ویژگی‌های معمول این دوره اشتباه گرفته می‌شوند و دیرتر مورد توجه قرار می‌گیرند. اضطراب، افت خلق، نوسانات شدید هیجانی، کاهش اعتمادبه‌نفس، احساس تنهایی، مشکلات تصویر بدنی، تعارض با والدین، فشار تحصیلی، قلدری، مشکلات ارتباطی، استفاده مسئله‌ساز از فضای مجازی، رفتارهای پرخطر یا خودآسیب‌رسانی از جمله مسائلی هستند که می‌توانند بر سلامت روان نوجوان اثر بگذارند. توجه به این نشانه‌ها در زمان مناسب اهمیت دارد، چون بسیاری از مشکلاتی که در این دوره آغاز می‌شوند، در صورت نادیده‌گرفته‌شدن می‌توانند تا سال‌های بعد ادامه پیدا کنند. روان‌درمانی در نوجوانی باید میان دو نیاز مهم تعادل ایجاد کند: از یک سو نوجوان به فضایی نیاز دارد که بتواند بدون ترس از قضاوت درباره افکار، احساسات و تجربه‌هایش صحبت کند؛ و از سوی دیگر، خانواده همچنان نقش مهمی در سلامت و امنیت او دارد. به همین دلیل، بسته به شرایط، کار با نوجوان می‌تواند در کنار جلسات فردی شامل همکاری با والدین یا مداخلات خانواده‌محور نیز باشد. هدف فقط کاهش یک نشانه مشخص نیست. نوجوان نیاز دارد به‌تدریج هیجان‌های خود را بهتر بشناسد، مهارت بیشتری در تصمیم‌گیری و حل مسئله پیدا کند، رابطه سالم‌تری با خود و دیگران بسازد و برای تغییرات این دوره آمادگی بیشتری پیدا کند. نوجوانی دوره‌ای گذراست، اما تجربه‌های این سال‌ها می‌توانند اثرات ماندگاری بر اعتمادبه‌نفس، روابط، انتخاب‌ها و سلامت روان فرد داشته باشند. همراهی تخصصی در زمان مناسب می‌تواند کمک کند این دوره، به‌جای تبدیل‌شدن به مجموعه‌ای از تعارض‌ها و فشارهای حل‌نشده، فرصتی برای رشد، شناخت بهتر خود و ورود سالم‌تر به بزرگسالی باشد.